Czy otyła kobieta może zajść w ciążę?

Otyłość to problem, o którym od lat mówi współczesna medycyna, a wraz z nią wszystkie media. Pomimo coraz większego nacisku na zdrowy styl życia, a w zasadzie mody na taki styl, liczba osób otyłych rośnie. Dzisiaj chciałabym się jednak skupić na kobietach i na tym jak otyłość może wpływa na ciążę.

W 2014 roku kobiet otyłych w Polsce (BMI powyżej 30 kg/m2) było 15,6%. Natomiast 10 lat wcześniej było ich trochę mniej, bo 12,5%. Mimo wszystko jest to dosyć spory odsetek kobiet, dlatego warto poruszyć ten trudny, choć istotny temat, jakim jest otyłość kobiet w ciąży. Przed Wami same fakty, choć mogą być nieprzyjemne, to warto jednak mieć świadomość ich istnienia.

Idealna masa ciała a ciąża

Ogólnie nie ma jednej, właściwej masy ciała, do której każda z nas powinna dążyć. Z punktu widzenia zachowania zdrowia staramy się, by BMI wynosiło poniżej 25 kg/m2 i powyżej 18,5 kg/m2, jednak nie jest to idealny wskaźnik. Wystarczy, że któraś z pań budowałaby masę mięśniową i już mogłaby wejść w wartości ponad normę. Dlatego ważny jest tutaj całościowy obraz, nie tylko BMI, ale przede wszystkim zawartość mięśni, tkanki tłuszczowej, wody itp. Przyjmijmy jednak, że podwyższone BMI wynika z nadmiernej masy tkanki tłuszczowej. Wtedy naszym celem będzie, aby kobieta przed planowaną ciążą osiągnęła w przypadku nadwagiprawidłową masę ciała, a w przypadku otyłości – BMI poniżej 30 kg/m2.

Wiadomo, łatwo mówić, gorzej zrobić. Jednak warto na spojrzeć metodą małych kroczków. KAŻDY kilogram w dół przyczynia się do Waszego zdrowia, a także zdrowia Waszego dziecka. Chyba lepszą motywację ciężej znaleźć, prawda? 😉

Kiedy zaczyna się otyłość?

Posługując się dalej wskaźnikiem BMI, możemy wyróżnić trzy stopnie otyłości:

  • >30 kg/m2 – otyłość I-ego stopnia
  • >35 kg/m2 – otyłość II-ego stopnia
  • >40 kg/m2 – otyłość III-ego stopnia (chorobliwa, patologiczna, olbrzymia)

Otyłość nazywamy chorobą. W dodatku jest określana jako jedna z najgroźniejszych i najbardziej skomplikowanych chorób przewlekłych.  Jej powstanie wynika z wielu czynników, m.in. środowiskowych (np. nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej), psychologicznych, genetycznych i hormonalnych. Zdefiniowanie czynników powodujących powstanie tej choroby u konkretnej osoby wymaga czasu i indywidualnej diagnostyki. Momentem alarmującym powinna być nadwaga, która zwiększa się z każdym rokiem.

W końcu lepiej zapobiegać niż leczyć.

Na potrzebę tego artykułu skupię się jednak na sytuacji, kiedy główną przyczyną otyłości są czynniki środowiskowe i psychologiczne. W przypadku czynników genetycznych i hormonalnych sprawa się trochę komplikuje, ale nie jest bez wyjścia. Kluczem do sukcesu jest właściwe rozpoznanie przyczyny otyłości i odpowiednio dobrane metody leczenia.

Czy kobieta otyła nie może zajść w ciążę?

Oczywiście, że może. Co prawda otyłość wpływa na płodność (choć nawet do BMI 35 kg/m2 nie stanowi istotnie statystycznego czynnika), bardziej u mężczyzn, to zajście w ciążę z tą chorobą jest możliwe. Chodzi jednak o to, że jest to ciąża wysokiego ryzyka. Choć wiele otyłych kobiet rodzi zdrowe dzieci, to statystyki wskazują, że dominuje wśród nich bardzo wiele powikłań. Kobiety z otyłością bardzo często chorują na niedoczynność tarczycy, cukrzycę, zespół policystycznych jajników (PCOS), czy insulinooporność, które wpływają na regularność cyklu menstruacyjnego, a to już może się przyczyniać do zmniejszonej płodności.

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników zaleca następujące badania dla kobiet otyłych przed zgłoszeniem się do ginekologa w celu porady przed zajściem w ciążę:
  • TSH (kobieta planująca ciążę i w pierwszym trymestrze powinna mieć TSH <2,5),
  • Glukozę na czczo (<99 mg/dl),
  • Doustny test obciążenia glukozą 75g (chyba, ze glukoza na czczo w dwóch powtórzeniach jest większa niż 126 mg/dl, wtedy diagnozuje się cukrzycę),
  • Insulinę na czczo,
  • Profil lipidowy (cholesterol i trójglicerydy).

Przy okazji dobrze jest zrobić (nie tylko przez kobietę otyłą, ale każdą kobietę):

  • Cytologię,
  • USG piersi,
  • USG narządu rodnego,
  • Sprawdzić status odporności na ‚dziecięce choroby zakaźne’ -na ospę wietrzną i różyczkę
  • Sprawdzić status chorób zakaźnych – najczęściej zaleca się toksoplazmozę i cytomegalię,
  • Pójść do dentysty i sprawdzić czy występuje próchnica, która jest chorobą zakaźną!

Kwas foliowy a otyłość

O aktualnych rekomendacjach pisałam tutaj. Otyłość jest w tej chwili zaliczana do czynników występujących w grupie podwyższonego ryzyka, w związku z tym zaleca się zwiększenie suplementacji kwasem foliowym z 400 ug do 800 ug na dobę, w tym aktywne foliany i witaminę B12. Natomiast rozpoczęcie suplementacji powinno mieć miejsce przynajmniej 12 tygodni wcześniej.

Powikłania przebiegu ciąży u kobiet otyłych

Tak, jak pisałam wcześniej, kobieta otyła może zajść w ciążę, ale zwiększa to ryzyka powikłań. Nie chodzi mi tu o to, by straszyć otyłe kobiety w ciąży, ale by przestrzec te, które jeszcze w niej nie są i mogą zmniejszyć masę ciała. Otyłość kobiety powoduje zwiększone ryzyko:

  • makrosomię (duża masa dziecka, która utrudnia poród),
  • hipotrofię (utrudniony wzrost dziecka),
  • nadciśnienie,
  • cukrzycę ciążową,
  • poród przedwczesny,
  • przedwczesne oddzielenie się łożyska,
  • poronienie,
  • wady wrodzone (serca i cewy nerwowej),
  • stan przedrzucawkowy itp.

Warto też zauważyć, że u kobiet otyłych dużo trudniej wykonać pewne badania, jak np. USG, KTG, ocenę ruchu płodu. Bardzo często pojawia się też bezdech nocny.

Ile może przytyć otyła kobieta w ciąży?

Kobieta z otyłością (przypomnijmy, BMI >30 kg/m2) NIE POWINNA PRZYTYĆ w czasie ciąży! W zasadzie powinna utrzymać swoją masę ciała, a jeśli dzięki prawidłowemu odżywianiu uda jej się schudnąć, to spadek 7-8 kg przez całą ciążę, będzie korzystnie wpływał na zdrowie mamy, jak i dziecka.  Najlepiej, aby była pod opieką dietetyka i stosowała zbilansowaną dietę (najczęściej w okolicach 2000 kcal) oraz dostosowała aktywność fizyczną do stanu zdrowia (jeśli nie ma przeciwwskazań od lekarza, to zaleca się codzienną aktywność fizyczną, ale umiarkowaną). Dodatkowo powinna mieć indywidualnie dobrane zalecenia żywieniowe, suplementacyjne i medyczne. Pomocna może być również terapia psychologiczna. Najważniejsze to działania zapewniające zdrowie mamie i dziecku.

Źródła:

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.